Polska i Polacy oczami Ukraińców 2025 | Centrum Mieroszewskiego

POBIERZ RAPORT NIŻEJ

Jego celem jest analiza postrzegania Polski, Polaków oraz relacji polsko-ukraińskich w warunkach trwającej wojny, masowej migracji oraz intensywnych kontaktów społecznych i instytucjonalnych.

Równolegle Centrum Mieroszewskiego zrealizowało analogiczne badanie opinii publicznej w Polsce. Wyniki tego badania zostały opublikowane w raporcie „Polacy o Ukrainie i stosunkach polsko-ukraińskich 2025”, dostępnym tutaj.

Badanie nie miało na celu porównywania sympatii ani budowania rankingów państw, lecz uchwycenie procesów kształtujących społeczne nastroje i oczekiwania w relacji, która w ostatnich latach stała się relacją codziennej współobecności.

Polska jako jeden z kluczowych partnerów Ukrainy

Badanie pokazuje, że Polska pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla społeczeństwa ukraińskiego. Zdecydowana większość respondentów wskazuje Polskę wśród państw, które odegrały kluczową rolę we wsparciu Ukrainy po 2022 roku. Relacje z Polską oceniane są jednak nie abstrakcyjnie, lecz przez pryzmat codziennych doświadczeń: przekraczania granicy, pracy, pobytu uchodźczego, edukacji oraz kontaktów z instytucjami publicznymi.

Ten poziom bliskości sprawia, że Polska oceniana jest według wyższych standardów niż wiele innych państw partnerskich, a oczekiwania wobec niej mają charakter bardziej konkretny i wymagający.

Ocena relacji: dominują postawy umiarkowane

W ogólnej ocenie relacji polsko-ukraińskich przeważają postawy pozytywne lub umiarkowanie pozytywne. Opinie jednoznacznie negatywne stanowią wyraźną mniejszość. Dane pokazują, że nawet krytyczne oceny funkcjonują w ramach ogólnego uznania znaczenia relacji z Polską, a nie jako jej odrzucenie.

Zmiany nastrojów mają zatem charakter korekty oczekiwań, a nie zerwania zaufania.

Krytyka decyzji, nie społeczeństwa

Badanie pokazuje wyraźne rozróżnienie pomiędzy oceną polskiego społeczeństwa a oceną działań państwa i decyzji politycznych. Respondenci znacznie częściej krytycznie odnoszą się do konkretnych rozwiązań instytucjonalnych – takich jak kwestie graniczne, regulacje handlowe czy sposób komunikowania decyzji – niż do Polaków jako ludzi.

Jednym z najczęściej wskazywanych źródeł frustracji jest nieprzewidywalność i nagłość zmian. W warunkach wojny stabilność zasad i jasna komunikacja mają dla ukraińskiej opinii publicznej szczególne znaczenie.

Wysokie oczekiwania jako efekt doświadczeń lat 2022–2023

Wysokie oczekiwania wobec Polski są bezpośrednim skutkiem jej kluczowej roli w pierwszych latach pełnoskalowej wojny oraz doświadczenia intensywnej współpracy. Polska częściej niż inne państwa oceniana jest przez pryzmat wcześniejszego wsparcia i bliskości relacji.

Pojawiające się w badaniu krytyczne opinie nie są więc wyrazem braku wdzięczności, lecz konsekwencją szczególnego znaczenia, jakie Polska zajmuje w świadomości społecznej Ukraińców.

Historia i pamięć w ukraińskiej perspektywie

Badanie pokazuje, że kwestie historii i pamięci historycznej są obecne w ukraińskiej ocenie relacji z Polską, choć rzadziej funkcjonują jako temat samodzielny, a częściej jako element szerszego kontekstu relacji politycznych i instytucjonalnych. Dla ukraińskich respondentów znaczenie historii ujawnia się przede wszystkim w momentach napięć oraz sporów publicznych, wpływając na ocenę wzajemnych intencji i sposobu komunikowania stanowisk przez państwa. Dane wskazują, że po stronie ukraińskiej rośnie świadomość społecznego znaczenia tych kwestii w Polsce oraz ich wpływu na nastroje opinii publicznej, co czyni historię jednym z obszarów wymagających szczególnej uważności komunikacyjnej.

Charakter raportu

Raport ma charakter analityczny i diagnostyczny. Jego celem jest identyfikacja obszarów wrażliwych w relacjach polsko-ukraińskich oraz lepsze zrozumienie mechanizmów kształtujących społeczne nastroje na Ukrainie. Dane zawarte w publikacji mogą służyć jako narzędzie wspierające odpowiedzialną komunikację oraz zapobieganie eskalacji napięć w debacie publicznej.