Polacy o Ukrainie i stosunkach polsko-ukraińskich 2025 | Centrum Mieroszewskiego

POBIERZ RAPORT NIŻEJ

Jego celem jest pogłębiona analiza postaw Polaków wobec Ukrainy, Ukraińców oraz relacji polsko-ukraińskich w kontekście trwającej wojny oraz długotrwałego obciążenia społecznego i instytucjonalnego.

Badanie nie powstało po to, by szukać sensacji ani odpowiadać na pytanie „czy jest gorzej”, lecz by oddzielić emocje – często wzmacniane w mediach społecznościowych – od realnych postaw społecznych i zrozumieć procesy zachodzące w relacjach sąsiedzkich.

Ernest Wyciszkiewicz, dyrektor Centrum Mieroszewskiego:
„Skala emocji w debacie internetowej bywa wysoka, ale nie oddaje ona wprost stanu społecznych postaw. Badania pokazują więcej niuansów, ambiwalencji i korekty oczekiwań niż prostego zwrotu w stronę niechęci.”

Równolegle z badaniem przeprowadzonym w Polsce Centrum Mieroszewskiego zrealizowało analogiczne badanie opinii publicznej na Ukrainie. Wyniki tego badania zostały opublikowane w raporcie „Polska i Polacy oczami Ukraińców”, dostępnym tutaj.

Zróżnicowane postawy

Stosunek Polaków do Ukraińców mieszkających w Polsce ochłodził się w porównaniu z okresem sprzed 24 lutego 2022 r. Obecnie 39% badanych deklaruje stosunek pozytywny, 35% negatywny, a 15% neutralny (10% nie ma zdania), co pokazuje silną polaryzację postaw.

Jednocześnie stosunek do Ukraińców mieszkających na Ukrainie pozostaje bardziej stabilny i wyraźnie pozytywny. Średnia ocena utrzymuje się powyżej poziomu neutralnego, co sugeruje, że napięcia koncentrują się przede wszystkim wokół obecności Ukraińców w Polsce, a nie wobec Ukrainy jako takiej.

Pomoc dla Ukrainy: od mobilizacji do porządkowania

51% badanych uważa, że obecna skala pomocy uchodźcom jest zbyt duża, a jedynie 5% – że niewystarczająca. Dane te nie oznaczają sprzeciwu wobec idei pomocy, lecz pokazują rosnącą potrzebę jej lepszej organizacji, przewidywalności i systemowych rozwiązań.

Łukasz Mazurkiewicz, prezes zarządu ARC Rynek i Opinia:

„W dyskusjach fokusowych wyraźnie widać, że Polacy coraz częściej kierują swoje oczekiwania nie wobec Ukrainy, lecz wobec państwa polskiego – pytając, jak organizować pomoc w sposób uporządkowany i długofalowy.”

Integracja Ukrainy z UE i NATO

Poparcie dla integracji Ukrainy ze strukturami zachodnimi ma charakter warunkowy. 42% respondentów popiera członkostwo Ukrainy w UE pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Poparcie dla NATO jest wyższe, lecz często uzależnione od zakończenia wojny i stabilizacji sytuacji bezpieczeństwa.

Historia i pamięć jako filtr relacji

Kwestie historii i pamięci pozostają jednym z istotnych kontekstów kształtujących postawy Polaków wobec relacji polsko-ukraińskich. W badaniu pojawiają się one nie jako temat zamknięty, lecz jako czynnik wpływający na ocenę intencji państwa ukraińskiego oraz oczekiwania wobec działań instytucjonalnych. Znaczenie historii ujawnia się przede wszystkim w momentach napięć i sporów politycznych, kiedy staje się ona punktem odniesienia dla społecznych ocen i emocji. 

Migracja i przyszłość Ukraińców w Polsce

Badanie pokazuje, że pytania o przyszłość uchodźców z Ukrainy coraz rzadziej dotyczą samej obecności migrantów, a coraz częściej funkcjonowania państwa i wspólnoty w warunkach długotrwałej współobecności. Oczekiwanie powrotu uchodźców po zakończeniu wojny, deklarowane przez 56% badanych, nie oznacza jednoznacznej niechęci wobec migrantów, lecz odzwierciedla potrzebę jasnych zasad, przewidywalności i długofalowej polityki migracyjnej. Jednocześnie młodsze grupy respondentów częściej dostrzegają potencjalne korzyści integracji części migrantów w Polsce, co wskazuje na zróżnicowanie pokoleniowe w postrzeganiu przyszłości migracji.

Charakter raportu

Raport ma charakter diagnostyczny. Jego celem jest opis procesów społecznych, a nie formułowanie ocen normatywnych. Zawarte w nim dane mogą stanowić podstawę do bardziej odpowiedzialnej debaty publicznej oraz projektowania polityk publicznych odpowiadających na realne potrzeby społeczne.