Białe światło czarnego lasu
„Białe światło czarnego lasu” to zbiór subtelnych, autobiograficznych esejów jednego z najważniejszych ukraińskich intelektualistów, tłumaczy i eseistów współczesności. Prochaśko prowadzi czytelnika przez przestrzenie dzieciństwa, pamięci i wyobraźni, tworząc literacką mapę miast, domów, ludzi i przedmiotów, które ukształtowały jego wrażliwość. Lwów, Stanisławów (dzisiejszy Iwano-Frankiwsk), dawna Galicja – to nie tylko miejsca, lecz pełnoprawni bohaterowie tej prozy.
„Życie to czarny las, gęsty, ciernisty i bezwzględny. (…) Tam potrzeba czujności i obeznania, nie myśli, a myślenia” — mówi jedna z postaci w eseju tytułowym.
To książka dla czytelników zainteresowanych literaturą ukraińską w jej najbardziej wyrafinowanym, eseistycznym wydaniu – intymnym, erudycyjnym i głęboko zakorzenionym w środkowoeuropejskim doświadczeniu. Prochaśko pisze o pamięci rodzinnej, utracie, miejskiej topografii, przemijaniu i dziedzictwie dawnych światów, ale robi to z niezwykłą czułością wobec detalu: zapachów, światła, faktur, architektury, przedmiotów codziennych i książek.
To proza, w której prywatne wspomnienie spotyka się z historią XX wieku, a osobista opowieść staje się medytacją nad kulturą, tożsamością i pamięcią. Dla czytelników znających twórczość Jurija Andruchowycza, Tarasa Prochaśki czy ukraińską literaturę eseistyczną będzie to lektura szczególnie bliska – a dla tych, którzy dopiero chcą wejść w ten świat, znakomite, literacko wymagające zaproszenie.
Publikacja powstała w ramach Polsko-Ukraińskiej Szkoły Przekładu Słowa na Słowa – projektu Centrum Mieroszewskiego dla młodych tłumaczy i tłumaczek literatury ukraińskiej.
Jurko Prochaśko – ukraiński eseista, tłumacz, literaturoznawca i intelektualista, jedna z najważniejszych postaci współczesnej ukraińskiej humanistyki. Tłumacz literatury niemieckojęzycznej (m.in. Josepha Rotha, Roberta Musila, Josepha Conrada, Sigmunda Freuda), badacz kultury Europy Środkowej, komentator życia społecznego i politycznego. Od lat współtworzy dialog między kulturą ukraińską a europejską, łącząc erudycję z wyjątkową literacką wrażliwością. Jego eseje wyróżniają się precyzją języka, historyczną świadomością i niezwykłą umiejętnością wydobywania znaczeń z pozornie drobnych detali codzienności.
