Rok Jerzego Giedroycia 2026
Rok 2026 został ustanowiony Rokiem Jerzego Giedroycia – redaktora, wydawcy, twórcy Instytutu Literackiego oraz miesięcznika „Kultura”, jednej z najważniejszych polskich instytucji intelektualnych XX wieku.
Przez ponad pięćdziesiąt lat Giedroyc tworzył przestrzeń wolnej debaty, skupiając wokół siebie wybitnych pisarzy, publicystów, artystów i polityków. Z Maisons-Laffitte pod Paryżem współtworzył wizję Polski zakorzenionej w Europie, otwartej na dialog z sąsiadami i świadomej swojej odpowiedzialności za przyszłość regionu.
Nie byłoby jednak „Kultury” w jej znanym dziś kształcie bez Juliusza Mieroszewskiego – wieloletniego publicysty pisma, autora najważniejszych analiz politycznych i jednego z najbliższych współpracowników Jerzego Giedroycia. To właśnie ich wieloletni dialog, prowadzony zarówno na łamach „Kultury”, jak i w prywatnej korespondencji, zaowocował sformułowaniem idei, które do dziś pozostają jednym z fundamentów polskiej polityki wschodniej. Wspólnie przekonywali, że trwałe bezpieczeństwo Polski jest nierozerwalnie związane z suwerennością Ukrainy, Litwy i Białorusi oraz budowaniem partnerskich relacji z narodami Europy Wschodniej.
Dziedzictwo Jerzego Giedroycia i Juliusza Mieroszewskiego wykracza jednak daleko poza politykę. To także etos odpowiedzialności za słowo, otwartość na dialog, odwaga intelektualna i przekonanie, że kultura oraz niezależna myśl mogą realnie wpływać na rzeczywistość.
Centrum Mieroszewskiego, którego patronem jest najbliższy współpracownik Jerzego Giedroycia, aktywnie włącza się w obchody Roku Jerzego Giedroycia. Współorganizowane przez Centrum wydarzenia przypominają nie tylko dorobek obu twórców, lecz także aktualność ich myśli wobec współczesnych wyzwań stojących przed Polską i Europą.
Poniżej prezentujemy kalendarium najważniejszych wydarzeń organizowanych w ramach Roku Jerzego Giedroycia 2026.
Wydarzenia trwające
„Lekcje o kulturze” – ogólnopolski konkurs na materiały edukacyjne
Termin: do 6 września 2026 r.
Miejsce: Muzeum Historii Polski w Warszawie
Konkurs skierowany do nauczycieli i edukatorów, którego celem jest popularyzacja wiedzy o Jerzym Giedroyciu, Instytucie Literackim i dorobku paryskiej „Kultury”. Najciekawsze scenariusze zajęć i materiały edukacyjne zostaną wyróżnione i udostępnione do wykorzystania w szkołach.
Szczegóły: muzhp.pl
Wystawa „«Jestem zwierzęciem politycznym.» Jerzy Giedroyc i „Kultura” 1947–2000”
Termin: do 31 października 2026 r.
Miejsce: Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie
Ekspozycja poświęcona życiu i działalności Jerzego Giedroycia oraz historii Instytutu Literackiego i miesięcznika „Kultura”. Na wystawie prezentowane są m.in. niepublikowane wcześniej materiały z archiwum Instytutu Literackiego, ukazujące rolę Giedroycia w życiu intelektualnym i politycznym XX wieku.
Szczegóły: muzeumliteratury.pl
Najbliższe wydarzenia
Festiwal Stolica Języka Polskiego – panel „Kładę to Panu na sercu. Jerzy Giedroyc i «Kultura»”
Termin: 2–8 sierpnia 2026 r.
Miejsce: Szczebrzeszyn
Panel dyskusyjny poświęcony znaczeniu Jerzego Giedroycia oraz środowiska paryskiej „Kultury” dla polskiej myśli politycznej i życia intelektualnego. Wydarzenie odbędzie się w ramach Festiwalu Stolica Języka Polskiego.
Szczegóły: stolicajezykapolskiego.pl
Dzień Jerzego Giedroycia
Termin: 8 października 2026 r.
Miejsce: Muzeum Historii Polski w Warszawie
Cykl wydarzeń skierowanych do szerokiej publiczności, obejmujący spotkanie edukacyjne dla młodzieży oraz debatę popularnonaukową poświęconą życiu, działalności i dziedzictwu Jerzego Giedroycia.
Szczegóły wkrótce.
Jerzy Giedroyc i środowisko paryskiej „Kultury” na Festiwalu Conrada
Termin: 19–23 października 2026 r.
Miejsce: Kraków
W ramach Festiwalu Conrada odbędzie się cykl debat i spotkań poświęconych Jerzemu Giedroyciowi oraz twórcom związanym z paryską „Kulturą”. Program obejmie debatę „Żyć to wzniecać paradoksy”, poświęconą 75. rocznicy publikacji „Człowieka zbuntowanego” Alberta Camusa, a także cykl „Rozmowy Ludzi «Kultury»”, prezentujący sylwetki Mariana Pankowskiego, Leo Lipskiego, Jerzego Stempowskiego i Zygmunta Haupta.
Szczegóły: conradfestival.pl
III Ogólnopolski Turniej Debat Historycznych dla uczniów szkół ponadpodstawowych
Termin: 26–27 listopada 2026 r.
Miejsce: Muzeum Historii Polski w Warszawie
Ogólnopolskie wydarzenie edukacyjne rozwijające umiejętności argumentacji, krytycznego myślenia i debaty publicznej. Tegoroczna edycja nawiązuje do wartości bliskich Jerzemu Giedroyciowi: dialogu, odpowiedzialności i zaangażowania obywatelskiego.
Szczegóły wkrótce.
Obchody Roku Jerzego Giedroycia przygotowywane są przez grono instytucji, które wspólnie chcą przypomnieć dorobek Redaktora oraz znaczenie środowiska „Kultury” dla współczesnej Polski i Europy. W realizację programu włączają się Instytut Literacki KULTURA w Maisons-Laffitte, Muzeum Historii Polski, Centrum Mieroszewskiego, Centrum Jerzego Giedroycia Uniwersytetu Łódzkiego i Ośrodek Studiów Wschodnich.