Trzecia edycja Programu Stypendialnego Mieroszewskiego „Badaj na Ukrainie”
Program został stworzony z myślą o pogłębianiu wiedzy na temat stosunków polsko-ukraińskich oraz najważniejszych zagadnień i wyzwań stojących przed Europą Wschodnią – zarówno z perspektywy historycznej, jak i współczesnej.
Adresowany jest do ukraińskich badaczek i badaczy – obywateli Ukrainy – którzy kontynuują swoją pracę naukową w kraju, zajmując się historią, kulturą, naukami społecznymi oraz szeroko pojętą humanistyką.
W odpowiedzi na ogłoszenie programu w 2025 roku wpłynęło łącznie 120 wniosków. Spośród 83 wniosków skierowanych do rozpatrzenia, komisja zdecydowała o dofinansowaniu 15 stypendystów i stypendystek z Ukrainy.
Stypendyści i stypendystki będą badać m.in.:
- Społeczny wymiar integracji europejskiej: kontekst ukraiński,
- Hetmanat kozacki – antyteza czy alter ego Rzeczypospolitej Obojga Narodów? Projekcje społeczno-kulturowe, refleksje historiograficzne i dyskurs dydaktyczny,
- Święci katolicy średniowiecznego Halicza: tradycja hagiograficzna i pamięć historyczna na tle kultury religijnej Europy Środkowo-Wschodniej w XIV-XVIII wieku,
- Rusyfikacja w Ukraińskiej Rzeczypospolitej Socjalistycznej w okresie późnego stalinizmu: wymiar antropologiczny.
Łączna kwota przyznanych środków wynosi 180 000 PLN. Stypendium potrwa cztery miesiące – od 1 sierpnia do 30 listopada 2025 roku. Wysokość świadczenia wyniosła 12 000 zł, wypłacanych w czterech równych transzach po 3 000 zł.
Третій випуск Стипендіальної Програми Мєрошевського «Досліджуйте в Україні»
Програму створено з метою поглиблення знань про польсько-українські відносини, а також про ключові проблеми та виклики, що стоять перед Східною Європою — як з історичної, так і з сучасної перспективи.
Вона адресована українським дослідницям і дослідникам — громадянам України, які продовжують свою наукову діяльність у країні, працюючи в галузі історії, культури, суспільних наук та гуманітаристики в широкому розумінні.
У відповідь на оголошення про програму у 2025 році було подано загалом 120 заявок. Із 83 заявок, допущених до розгляду, комісія вирішила профінансувати 15 стипендіатів і стипендіаток з України.
Стипендіати досліджуватимуть, зокрема:
- Соціальний вимір європейської інтеграції: український контекст,
- Козацький Гетьманат — антитеза чи альтер его Речі Посполитої? Соціокультурні проєкції, історіографічні рефлексії та дидактичний дискурс,
- Католицькі святі середньовічного Галичa: агіографічна традиція та історична пам’ять на тлі релігійної культури Центрально-Східної Європи XIV–XVIII століть,
- Русифікація в Українській РСР у період пізнього сталінізму: антропологічний вимір.
Загальна сума наданого фінансування становить 180 000 злотих. Стипендія триватиме чотири місяці — з 1 серпня по 30 листопада 2025 року. Розмір стипендії склав 12 000 злотих, що виплачуватимуться у чотирьох рівних частинах по 3 000 злотих.
Druga edycja Programu Stypendialnego Mieroszewskiego „Badaj na Ukrainie”
Program ma na celu poszerzenie wiedzy o relacjach polsko-ukraińskich oraz o kluczowych problemach i wyzwaniach, przed którymi stoi region Europy Wschodniej – zarówno w ujęciu historycznym, jak i współczesnym.
Skierowany jest do badaczek i badaczy z Ukrainy – obywateli tego kraju – którzy mimo trwającej wojny kontynuują działalność naukową na Ukrainie, prowadząc badania w obszarze historii, kultury, nauk społecznych i szeroko pojętej humanistyki.
W odpowiedzi na ogłoszenie programu wpłynęło łącznie 149 wniosków, z których 92 zostały zakwalifikowane do rozpatrzenia. Komisja zdecydowała o dofinansowaniu 36 stypendystów i stypendystek z Ukrainy, przyznając łącznie 432 000 zł. Ze względu na wysoką jakość nadesłanych projektów, przyznano więcej stypendiów, niż pierwotnie zakładano.
Stypendyści i stypendystki zajmowali się m.in. badaniami nad ukraińsko-polską współpracą na rzecz ratowania dziedzictwa kulturowego podczas rosyjskiej agresji, stanem nauki ukraińskiej w II Rzeczypospolitej czy historią polskiego środowiska archeologicznego Lwowa w okresie międzywojennym.
Stypendium trwało cztery miesiące – od 1 sierpnia do 30 listopada 2024 roku. Wysokość świadczenia wyniosła 12 000 zł, wypłacanych w czterech równych transzach po 3 000 zł.
Program „Badaj na Ukrainie” stanowił unikalną okazję do rozwoju kariery naukowej i poszerzenia horyzontów badawczych w jednym z najważniejszych i najbardziej aktualnych obszarów badawczych regionu.
Pierwsza edycja Programu Stypendialnego Mieroszewskiego „Badaj na Ukrainie”
W 2023 roku na Program Stypendialnym Mieroszewskiego wpłynęły łącznie 142 wnioski. Spośród 130 wniosków skierowanych do rozpatrzenia, komisja zdecydowała o dofinansowani 27 stypendystów i stypendystek z Ukrainy. Łączna kwota wyniosła 243 000 PLN.
Stypendyści i stypendystki będą badać m.in. problem kryzysów i konfliktów w rozwoju krajów Europy Wschodniej; polsko-ukraińskie interakcje naukowe i oświatowo-kulturowe; aksjologię współczesnej wojny czy losy polskich studentów na Uniwersytecie Charkowskim w XIX i na początku XX wieku.
Wspieranie ukraińskich naukowców, którzy kontynuują działalność naukową pomimo trwającej wojny, ma kilka kluczowych powodów. Wojna może znacznie zakłócić proces badawczy, a wsparcie z zewnątrz pomaga naukowcom w utrzymaniu ciągłości ich pracy. Jest to ważne dla długoterminowego rozwoju nauki, zarówno na Ukrainie, jak i globalnie. Wspieranie nauki w warunkach wojny podkreśla również rolę nauki jako uniwersalnego języka i narzędzia, które może przekraczać granice i łączyć ludzi w dążeniu do wspólnych celów. To z kolei sprzyja międzynarodowej współpracy naukowej, w tym polsko-ukraińskiej.
Wspieranie naukowców w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, jest ważne nie tylko ze względu na bezpośrednie korzyści z ich pracy, ale także jako wyraz solidarności.