„Robaków rozgryzać nie wolno” – spotkania autorskie
Jak opowiadać o wojnie, nie opowiadając o froncie? „Robaków rozgryzać nie wolno” to książka o tym, co zostaje z wojny w ludziach, długo po tym, gdy znikają nagłówki.
Zapraszamy – wraz z portalem Nowa Polszcza – na spotkania autorskie wokół książki „Robaków rozgryzać nie wolno” – reportersko-fotograficznej opowieści o wojnie widzianej nie z perspektywy frontu, lecz ludzi i doświadczeń, które rzadko trafiają na pierwsze strony.
Warszawska premiera
23 lutego w Big Book Cafe MDM w Warszawie odbyło się pierwsze spotkanie wokół książki „Robaków rozgryzać nie wolno”. Rozmawialiśmy o odpowiedzialności za słowo i obraz, o formie, która nie krzyczy, i o pamięci, która nie może zostać zagłuszona.
Tetiana Kolesnychenko podkreślała, że od początku czuła obowiązek zapisywania tych historii:
„W tym chaosie krótkich wiadomości wiedziałam jedno: to, co dzieje się z tymi ludźmi, musi zostać utrwalone. Inaczej zniknie.”
Autorzy świadomie wybrali formę minimalistyczną — bez publicystycznego tonu, bez podnoszenia głosu.
„Opisując tak drastyczne sytuacje, bardzo łatwo popaść w fałszywy ton. A fałsz zdradza bohaterów” – mówiła Kolesnychenko.
Książka powstała z potrzeby przywrócenia twarzy i imion tym, którzy w medialnym skrócie stają się jedynie liczbą.
„Dramaty cywilów wciąż czekają na udokumentowanie. Naszą pracą jest przywrócić im tożsamość” – podkreślała autorka.
Integralną częścią książki są fotografie Macieja Stanika — oszczędne, skupione na detalu, pozbawione dosłowności.
„Dla mnie to przede wszystkim świadectwo” – mówił fotograf.
Podczas spotkania fragmenty książki czytali Maja Komorowska i Mateusz Damięcki. Surowość języka i cisza między zdaniami wybrzmiały szczególnie mocno w interpretacji aktorskiej — potwierdzając, że tekst i obraz tworzą tu jedną, spójną narrację.
Przed nami kolejne spotkania
Warszawska premiera była początkiem cyklu wydarzeń. W najbliższych dniach autorzy spotkają się z czytelnikami w Krakowie, Gdańsku i Wrocławiu.
Każde ze spotkań jest rozmową o książce: o tym, jak powstawała, z jakich wyborów i obserwacji się wyłoniła oraz dlaczego autorzy zdecydowali się opowiadać wojnę bez sensacyjności – skupiając się na codzienności, pamięci i konsekwencjach, które nie znikają wraz z końcem relacji medialnych.
O książce
„Robaków rozgryzać nie wolno” to reportaż oparty na wieloletniej pracy autorów na Ukrainie. Część tekstów była wcześniej publikowana, jednak do książki powrócono, by ponownie spotkać się z bohaterami i sprawdzić, jak w ciągu czterech lat zmieniło się ich życie.
Od początku tekst i fotografia były pomyślane jako równorzędne elementy opowieści – nie ilustracja i komentarz, lecz wspólna narracja, operująca ciszą, detalem i bliską perspektywą.
„To, co się dzieje z tymi ludźmi, musi być jakoś utrwalone. W natłoku krótkich wiadomości to pojawia się i znika. Dzisiaj jest, a jutro już nie ma śladu.”
Poznaj autorów książki
Tetiana Kolesnychenko – dziennikarka specjalizująca się w tematyce wschodnioeuropejskiej. Laureatka Nagrody im. Dariusza Fikusa (2024 i 2025), Nagrody Grand Press (2024) oraz Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego (2025). Od 2022 roku relacjonuje wojnę Rosji przeciwko Ukrainie.
Maciej Stanik – fotoreporter specjalizujący się w reportażach społecznych. Laureat Nagrody Grand Press Photo (2021), Nagrody im. Dariusza Fikusa (2024) oraz Nagrody Grand Press (2024). Dokumentował wydarzenia m.in. w Syrii, Afganistanie i Górskim Karabachu.
Harmonogram spotkań
Warszawa
kiedy: 23 lutego, poniedziałek, godz. 19.00
gdzie: Big Book Cafe MDM, ul. Koszykowa 34/50
Spotkanie poprowadzi Magdalena Rigamonti z Onetu.
Fragmenty książki przeczyta Maja Komorowska i Mateusz Damięcki.
Na miejscu będzie możliwość zakupu książki.
Kraków
kiedy: 27 lutego, piątek, godz. 18.00
gdzie: Scena MOS Underground, Teatr Słowackiego, ul. Rajska 12
Spotkanie poprowadzi Zoriana Varenia z Nowej Polszczy.
Fragmenty książki przeczyta Dominika Bednarczyk, aktorka Teatru Słowackiego.
Na miejscu będzie możliwość zakupu książki.
Gdańsk
kiedy: 2 marca, poniedziałek, godz. 18:00
gdzie: Dom Literatury w Gdańsku, ul. Długa 35
Spotkanie poprowadzi Hanna Łozowska.
Fragmenty książki przeczyta Michał Jaros, aktor Teatru Wybrzeże.
Na miejscu będzie możliwość zakupu książki.
Wrocław
kiedy: 3 marca, wtorek, godz. 18:00
gdzie: Wrocławski Dom Literatury, Przejście Garncarskie 2
Spotkanie poprowadzi Anna Ursulenko z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Fragmenty książki przeczyta Wasylina Marceniuk, aktorka związana z Instytutem im. Jerzego Grotowskiego.
Na miejscu będzie możliwość zakupu książki.
Opole
kiedy: 4 marca, środa, 18:00
gdzie: Miejska Biblioteka Publiczna, ul. Minorytów 4
Fragmenty książki przeczyta Leszek Malec.
Na miejscu będzie możliwość zakupu książki.
Łódź
kiedy: 12 marca, czwartek, 18:00
gdzie: Biblioteka Miejska w Łodzi, ul. Tuwima 46, patio kamienicy (wejście bramowe od ul. Tuwima lub od ulicy Sass-Zdort).
Spotkanie poprowadzi Łukasz Kaczyński.
